Thursday, June 25, 2020

ගණිත ලොවේ පුදුම අට



ලෝකෙ පුදුම 7 ගැන ඔබ අසා ඇති වගට සැකයක් නෑ.ඒත් ඔබ ගණිත ලෝකයේ පුදුම 8 ගැන නම් බොහෝවිට මීට පෙර අසා නැතිව ඇති.ඒකනිසා විදු සයුර ඔබව මෙසේ දැනුවත් කරන්න සිතුවා.ගණිත ලෝකෙ පුදුම 8 ඉතාමත් වැදගත් හා තරමක් සංකීර්ණයි.ඒක සියලු දෙනාට පැහැදිලිව හා හැකි පමණ සරලව ඉදිරිපත් කරනවා

මෙතැන් සිට පුදුම 8 එකින් එක ගැන දැනගමු.
පලමු පුදුමය
ශක්තිය සහ ස්කන්ධය අතර සම්බන්ධය (Energy and Mass)
ඇල්බට් අයින්ස්ටයින්



මෙම සම්බන්දතාවය 1905 සැප්තැම්බර් 27 දින ඇල්බට් අයින්ස්ටයින් විසින් ඉදිරිපත් කරන ලදී.මෙය අයින්ස්ටයින්ගේ විශේෂ සාපේක්ෂතාවාදයේ සමිකරණය ලෙසද හදුන්වනු ලබයි. නයෂ්ටික බලාගාර නයෂ්ටික බෝම්බ ඇතුළු නයෂ්ටික භෞතික විද්‍යාවේ බහුලවම භාවිත වෙන සමිකරණයයි. ශක්තිය සහ පදාර්ථය අතර සම්බන්දය මින් නිරූපිත වේ.

                          

දෙවන පුදුමය  

බලය හා ත්වරණය අතර සම්බන්ධය (Force and Acceleration)

අයිසැක් නිව්ටන් 
F=ma යනු නිව්ටන්ගේ දෙවන නියමයෙන් ලොවට දායාද වූ සමීකරණයයි.1716 දී ශ්‍රීමත් අයිසැක් නිව්ටන් විසින් ඉදිරිපත් කලේය. විශ්වයේ සියලු වස්තුවල චලිත පැහැදිලි කෙරෙන්නේ මෙම සමීකරණය භාවිතයෙනි.බලය , ස්කන්ධය සහ ත්වරණය අතර ඇති අන්තර් සම්බන්දය මෙම සමීකරණයෙන් නිරුපිතයි.

තෙවන පුදුමය
අයිසැක් නිව්ටන් 
ගුරුත්වාකර්ෂණ බලය (Gravitational Force)












ස්කන්ධ අතර ඇතිවන ආකර්ෂණ බල මෙම සමීකරණයෙන් විස්තර කෙරේ.කෙටියෙන් කිවහොත් පෘතුවිය සුර්යයා වටා සිදුකෙරෙන චලිතය පවා විස්තර කෙරෙන්නේ මෙම සම්බන්දය ආදාරයෙනි. 1665 දී අයිසැක් නිව්ටන් විසින් ඉදිරිපත් කරන ලදී.සර්වත්‍ර ගුරුත්වාකර්ෂණ නියමය ලෙසද හදුන්වයි.

සිව්වෙනි පුදුමය
කලුකුහරයේ එන්ට්රොපිය (Black hole Entropy)

ස්ටීවන් හෝකින්ස් 

1970දී ස්ටීවන් හෝකින්ස් ඉදිරිපත් කරන ලදී.හෝකින් සමීකරණය ලෙසද හදුන්වයි .blackhole thermodynamics වල එන මූලික සමීකරණයකි.
  • S- එන්ට්‍රොපිය 
  •  k- බෝල්ට්ස්මාන් නියතය 
  •  A- වර්ගඵලය 
  •  c- ආලෝකයේ වේගය 
  •  h-ප්ලාන්ක් නියතය 
  •  G-ගුරුත්වාකර්ෂණ නියතය 
පස්වන පුදුමය
තොරතුරු එන්ට්රොපිය ( Information Entropy )
ක්ලෝඩ් ඊ ෂැනන්
අන්තර්ජාල තාක්ෂණ විප්ලවය සිදුවූයේ මෙම සම්බන්ධතාව කරණ කොට ගෙනය.නමුත් අන්තර්ජාලය භාවිතා කරන 99.99% ක් පිරිස මෙම සමීකරණය ගැන අසාවත් නොමැත.A mathematical theory of communication ලෙස හදුන්වනු ලබන මෙම සම්බන්ධතාව 1948 දී Claude Shannon විසින් ඉදිරිපත් කලේය.

සයවන පුදුමය
මැක්ස්වෙල්ගේ සමීකරණ (Maxwell's Equations)
                                                                                     
       
මෙම සමීකරණ 1862 දී ජේම්ස් ක්ලාර්ක් මැක්ස්වෙල් විසින් ඉදිරිපත් කරනලදී.The rhythm behind the cosmic dance.

හත්වන පුදුමය
ශෝඩින්ගර් සමීකරණය ( Schrodinger Equation )
ශෝඩින්ගර්










දශක ගණනාවක අංශු තරංග වාදයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස 1927 දී ශෝඩින්ගර් ඉදිරිපත් කරන ලදී.දෙවියන්ගේ සමීකරණය ලෙස හදුන්වනු ලබන මෙය ගණිතය,ක්වන්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාව මෙන්ම රසායන විද්‍යාවේත් නිතර හමුවන සමීකරණය කි.මෙම සමීකරණය මගින් අංශුවක නිශ්චිත පිහිටීමක සම්භාවිතාව ගණනය කිරීමේදී තොරතුරු සපයයි.තරංග ශ්‍රිතය  පිලිගන්නා සම්භාවිතා විසිරීමක් මෙම සම්බන්ධතාව ලබාදේ.

අටවන පුදුමය
ඔයිලර් සූත්‍රය ( Euler Formula )

 Leonhard Euler 










ගණිතයේ එන අලංකාරතම සූත්රය වන්නේ මෙයයි.අතාත්ත්වික ඒකකය(i) සහ ෆයි (π) නියතය අතර අපූරු ඝාතීය සම්බන්ධතාව මෙමගින් ලබාදේ.1748 දී Leonhard Euler ප්රථමයෙන්ම ඉදිරිපත් කරන ලදී.

තවත් තොරතුරු සදහා විදු සයුර- Vidu Sayura facebook  පිටුව හා සම්බන්ද වන්න.

https://www.facebook.com/pinibidulanka/

4 comments: