නින්ද සහ සිහින

නින්ද යනු සිහිය සහ බාහිර උත්තේජනයට ප්‍රතිචාර දැක්වීමේ හැකියාව අවම මට්ටමක පවතින ,කායික ක්‍රියාකාරිත්වය අඩු,ස්වාභාවික තත්ත්වයකි. නින්ද සෑම අයෙකුටම අත්‍යාවශ්‍ය වන අතර දින 3ක් පමණ නිදි නොමැතිව සිටියොත් අද්භූත දර්ශන පවා පෙනෙන්නට පටන්ගෙන උමතු විය හැකිය. නින්දට ගොස් යලි අවදි වීම යනු බල්බයක් නිවා දමා යලි දැල්වීම වැනි සරල සංසිද්ධියක් නොවේ. එය අවදි කීපයක් ඇති සංකීර්ණ ක්‍රියාදාමයකි.

නින්ද ප්‍රධාන කොටස් 2 කි.

1.NREM sleep (Non Rapid Eye Movement )

2.REM sleep (Rapid Eye Movement )

සිහින ඇතිවන්නේ REM නින්ද තුලයි.රාත්‍රීයේදී අප සිහිනයක් දුටුවිට උදෑසන එය අප මතකයේ ඇත.කෙනෙකුට එක් රාත්‍රීයකදී සිහින දුසිමක් පමණ පෙනීමට හැකියාව ඇති අතර ජීවිත කාලය තුලදී සිහින ලක්ෂයකට වඩා වැඩි ගණනක් දකින බව සොයාගෙන ඇත. විභාගයක් හෝ තමා විසින් ඉටු කල යුතු කාර්යයක ආසන්නතම කාලයේ පූර්ණ අවදානය දිය යුතු වුවත් එයට බාදා කරන අසාමාන්‍ය නිදිමත ස්වභාවය සැවොම අත්විඳ ඇතුවාට සැක නැත.මීට හේතුව මොලයට සිහින දැකීමට ඇති හැකියාවයි.සිහින දැකීම මොලය අපගේ ගැටලු විශ්ලේෂණය කරන එක් ආකාරයකි.

නිදසුන් ලෙස google නිර්මාණකරු Larry Page , DNA අණුවේ හැඩය සොයාගත් James Watson ,ආවර්තිතා වගුව නිර්මාණය කල Dmitri Mendeleev, බෙන්සීන් හැඩය ලොවට අනාවරණය කල August Kekulé යන සියලු දෙනා සිහින වලින් දුටු දේ තම නිර්මාණ සදහා යොදාගත් බව නොරහසකි.

August Kekulé

බෙන්සීන් අණුව

James Watson

DNA අණුව 

නින්ද ප්‍රදාන වශයෙන් කොටස් 2 කට බෙදෙන බව සදහන් කලා.

සාමාන්‍යයෙන් NREM නින්ද අවධි 4කින් යුක්තයි.එක් අවදි යක් සාමාන්‍යයෙන් මිනිත්තු 5-15 ක් දක්වා පවතිනවා .NREM හි පලමු අවධියෙන් ආරම්භ කරන නින්ද ක්‍රමයෙන් අවධි 4 ම පසුකර ගොස් නින්දේ ඊලඟ සන්ධිස්ථානය වන REM නින්දට පිවිසේ.ඉන්පසු මේ චක්‍රය නැවත ආරම්භ වේ.එක් වරක් නිදාගන්නා කෙනෙකු මෙවැනි චක්‍ර කීපයක් පසුකරන බව හදුනාගෙන ඇති අතර සම්පූර්ණ චක්‍රයකට මිනිත්තු 90-110 ක් පමණ කාලයක් ගත වේ.මෙහිදී ක්‍රමානුකූල වශයෙන් REM නින්දේ ගත කරන කාලය වැඩි වන අතර NREM නින්දේ ගත කරන කාලය අඩුවේ.

NREM නින්ද
1අවධිය

මෙහිදී අවදි වී සිටින අවස්තාවට සාපේක්ෂව ක්‍රියාකාරිත්වය අඩු වන අතර දෙනෙත් පියා සිටී. නමුත් පහසුවෙන් අවදි කල හැක.ඔබ නින්දේ මෙම අවධියේ පසුවෙන විට ඔබව කිසියම් කෙනෙකු අවදි කලහොත් ඔබට දැනෙන්නේ ඔබ නිදා නොගත් බවයි.සාමාන්‍යයෙන් විනාඩි 5-10 පමණ පවතී .ඔබට නින්දත් නොනින්දත් අතර කාලය ලෙස දැනෙන්නේ මෙම අවධියයි. වරින්වර සිදුවන ගැස්සීම් මෙහිදී දක්නට ඇති අතර ඒවා myoclonic jerk නමින් හැදින්වේ.මෙම ගැස්සීම් නිසා ඔබට එකවර උසක සිට වැටෙන්නාක් මෙන් හැගීමක් ඇතිවිය හැකිය .ඔබත් එවන් අත්දැකීමක් අත්විඳ තිබේද ?

2 අවධිය

නින්දේ ගතකරන මුලු කාලයෙන් හරි අඩක් ගෙවන්නේ මේ අවධිය තුලයි .මෙම අවධියේදී ඔබේ ඇස් වල චලනයන් නැතිවන අතර හදවතේ රිද්මය අඩුවේ .වරින් වර මාංශපේෂි සැහැල්ලු වේ.මොලයේ විද්‍යුත් තරංග ක්‍රියාකාරිත්වය අධ්‍යයනයේදී EEG තරංග සංඛ්‍යාතය අඩුවේ.

3 අවධිය

මේ ගැඹුරු නින්දේ පලමු අවධියයි.සංඛ්‍යාතය අඩු ඩෙල්ටා තරංග EEG හි දක්නට ලැබේ.පුද්ගලයා අවදි කිරීම ඉතා අපහසු අතර , ඔබ නින්දේ මෙම අවධියේ පසු වන විට අවදි වෙතොත් විනාඩි කිහිපයක් යනතුරු අන්දමන්ද ස්වභාවයක් දැනෙනු ඇත.

4 අවධිය

ගැඹුරු නින්දේ දෙවන අවධියයි .EEG හි සම්පූර්ණයෙන්ම දැකිය හැක්කේ සංඛ්‍යාතය අඩු ඩෙල්ටා තරංගයි.මේ අවධියේදී ඔබව අවදි කිරීම ඉතාමත් අසීරුය.

NREM නින්දේ 3 සහ 4 අවධි දෙක ගැඹුරු නින්දේ පසුවෙන අවධි වේ.නින්දකින් ලැබෙන ප්‍රබෝධමත් ස්වභාවය සදහා මේ නින්ද අත්‍යාවශ්‍ය වේ.පුද්ගලයා වයසින් වැඩෙත්ම ගැඹුරු නින්දේ ගත කරන කාලය අඩුය.ගැඹුරු නින්දේ දී ශරීරයේ පටක අලුත්වැඩියාව සිදුකරන පේශි හා අස්ථි වර්ධනය කරගනී.ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය ශක්තිමත් කරයි. ඉන් අනතුරුව එලඹෙන්නේ REM නින්දයි.

මෙතනින් ඉදිරියට REM (Rapid Eye Movement) නින්ද ගැන සලකා බලමු. .ඔබ නින්ද සදහා ගියද මෙම REM නින්ද පලමුව හට නොගනී.නිදි චක්‍රය ආරම්භ වී මිනිත්තු 90 කට පමන පසු පලමු REM නින්ද හටගනී.පලමු REM නින්ද මිනිත්තු 10 ක් වැනි අඩු කාලයක් පවතින අතර අවසාන නිදි චක්‍ර වලදී එය පැයක පමණ දීර්ඝ කාලයක් පවතී.

මේ අවධිය පසු කරන විට අපගේ හුස්ම ගැනීම වේගවත් වන අතර එහි ඇති ක්‍රමානුකූල බව නැතිවේ.ඇස් වේගයෙන් චලනය වේ(Rapid Eye Movement ).මාංශපේෂි න් අක්‍රීය වේ.තවද හදවතේ ස්ඵන්දන වේගය ,රුධිර පීඩනය වැඩිවේ.මෙම අවස්තාවට අදාළව EEG හි ඇල්ෆා තරංග අධ්‍යයනයේදී පෙනී යන්නේ අවදි ව සිටින විට ඇතිවන ඇල්ෆා තරංග මෙන් වේගවත් තරංග මේ අවධියේ ඇතිවන බවයි . ඔබ නින්දේදී සිහිනෙන් ක්‍රීඩාවලට සහභාගී වී තිබේද ?නමුත් මේ අවධියේ දී පෙර කී ලෙසම මාංශපේෂි න් අක්‍රීය වන නිසා සිහින දැකීමේදි එම අත්දැකීම් ශාරිරිකව ක්‍රියාත්මක වීම වලකී.සිතන්න ඔබ අසල නිදා සිටින පුද්ගලයා සිහිනෙන් පාපන්දු ක්‍රීඩාවේ යෙදෙනවා කියා, ස්වාභාවික ව මාංශපේෂි න් අක්‍රීය නොවී තිබුණේ නම් ඔබට නිසැකවම පා පහර කෑමට සිදුවේ.

එක් රැයක පලමුවර ඇතිවන REM නින්ද කෙටි එකකි.දෙවන වර සහ ඉන්පසු වාරවලදී ඇතිවන REM නින්ද ක්‍රමයෙන් දීර්ඝ වන අතර එයට සාපේක්ෂව ගැඹුරු නින්ද (NREM 3හා4 අවධි) අඩුවන බව සොයාගෙන ඇත. යම් පුද්ගලයකුගේ එක් රැයක REM නින්ද කැඩුනහොත් ඊලඟ දිනයේදී සුපුරුදු ලෙස NREM නින්දෙන් ආරම්භ වී නිදි චක්‍රය ක්‍රියාත්මක නොවේ.ඒ වෙනුවට එක් වරම REM නින්ද කරා යයි .මේ අනුව අපට පැහැදිලි වන්නේ මොලය REM නින්දේ ප්‍රමාණය මතක තබාගන්නා බව නොවේද ???

REM නින්ද නැතුවම බැරිද ? පර්යේෂකයින් තවමත් මේ ගැටලුව ට පිලිතුරු දීමට අපොහොසත් වී ඇත .මොලයට වූ හානියක් නිසා REM නින්ද සදහටම අහිමි වූ අයෙක් ඉතාම හොඳින් ඉගෙනුම් කටයුතු සිදුකළ අතර සාමාන්‍ය ජීවිතය ක් ද ගත කලේය .නමුත් පර්යේෂකයින් ගේ දීර්ඝ කාලීන පර්යේෂණවලින් හෙලිවන්නේ REM නින්ද දිගින් දිගටම අහිමි කල විට ක්‍රමයෙන් මානසික තත්ත්වය පිරිහෙන බවයි.

Randy Gardner ඉතිහාස ගතවෙන්නේ ලොව වැඩිම කාලයක් නින්ද නොමැතිව සිටි පුද්ගලයා ලෙසයි. 1965 දී මොහු වාර්තාව පිහිටුවන්නේ දින 11 ක් අඛණ්ඩව නිදි වර්ජිතව සිටීමෙන්

Randy Gardner 11 වන දිනයේදී